Қасым хан

Алматы облысы
Кербұлақ ауданы
Қоғалы ауылы
Панфилов атындағы орта мектеп
Тарих пәні мұғалімі
Болгамбаев Юрий Идрисович

7 сынып Тақырып. Қасым хан.

Сабақтың мақсаты:

Білімділік – XVІ ғ. бас кезінде Қазақ хандығының саяси-әлеуметтік, экономикалық күш-қуаты жағынан әлем таныған, іргелі мемлекет дәрежесіне жету себептерін түсіндіру, Қасым хан билік құрған кезіндегі Қазақ хандығының ішкі, сыртқы жағдайларымен танысады;
Дамытушылық – Оқушылар ойлау қабілетін дамыта отырып, Жәнібек – Қасым саясатындағы тәуелсіздік идеяларын айқындайды;
Тәрбиелік – Оқушылар елін, жерін сүюге, ұлтжандылыққа өзін тәрбиелеу мақсатында Қазақ хандығын нығайтуға орасан зор еңбек сіңірген Қасым ханның қоғамдық қызметіне тарихи баға береді.
Сабақтың көрнекілігі: – Қазақстан Республикасының картасы, кесте, сызба.
Сабақтың түрі: – Аралас сабақ.
Жаңа терминдер: – экономикалық байланыс, орталықтанған мемлекет, ішкі және сыртқы саясат.

Сабақтың барысы.

І. Ұйымдастыру бөлімі.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру – карточкалар бойынша: (Тақырып. Қазақ хандығының құрылуы.)
ІІІ. Кіріспе бөлімі.
IV. Негізгі бөлімі.
1. Қасым ханның тұсында Қазақ мемлекетінің өрлеуі – бөлімімен танысып өз бетінше сызбаны және кестені толтыру (жұптық жұмыс).
А) Сызба



Кесте (жеке өзіндік жұмыс)
Ортағасырлық авторлардың шығармасында Қасым хан туралы мәлімет.

р/с Авторлардың
есімі Не туралы шығармаларында жазған.
1. Бабыр «жұрттың айтуына қарағанда, қазақ сұлтандары мен хандардың бәрі де біреуі бұл халықты дәл Қасым хан сияқты бағындыра алмаған. Оның қарамағындағы атты әскер саны 300000 жұық еді»
2. М. Х. Дулати. Қасымның бүкіл Дешті Қыпшақ даласына билік жүргізгенін, оның халқы санының миллионнан астам болғандығын айтады. Жошыдан кейін бұл жұртта одан ұлы хан болған емес дейді. Әскер санын 300 мың деп көрсетеді.
3. Қ. Жалайыри. «Жәнібек ханның ұлдарының арасында аса белгілі болғаны Қасым хан еді. Ұзақ уақыт бойы атасының ұлысына билік етті. Аймағындағы ұлыстарды өзіне қаратты. Ол туралы аңыздар әр жерде көп тараған, көпке мәлім болған»

2. Қасым ханның ішкі саясаты – бөлімді оқып тапсырманы орындаңыздар (топтық жұмыс).
Қасым ханның ішкі саясатының ерекшелігі:
- Хан өзінің қасақа жолымен ел ішіндегі жағдайды түзеп, мемлекетті басқаруды күшейтіп алды.
- Қазақтардың енгізгі этникалық аудандарын Қазақ хандығына біріктіріп, бір орталықтан басқару жүйесін жетілдірді.
- Хандық биліктің қуаттылығы – ұлыс басшыларының мықтылығында, олардың жауапкершілігінде деп ұқты. Сондықтан ұлыс басшылығына ел басқаруға қабілетті адамдарды сайлады.
- XVI ғ. басында Қасым хан ұлан-байтақ қазақ жерінің айтарлықтай бөлігін өз қол астына қаратты.
- Қол астындағы халықтың саны бір миллионға жеткені туралы бірқатар тарихи деректер сақталған.
- Қазақ хандығының саяси-әкімшілік және сауда экономикалық орталығы бастапқы кезде Сырдария бойындағы Сығанақ қаласы болды. Түркістан қаласы Қазақ хандығына өткен кейін, Қазақ хандығының астанасы болды.

3. Қасым ханның сыртқы саясаты – дауыстап оқу, талдау, негізгісін дәптерге жазу (топтық жұмыс).
Қасым ханның сыртқы саясатының көрінісі:
- Қасым хан тұсында Қазақ хандығының нығаюы және оның күшеюі мемлекетітің беделін арттырып, сыртқы саясатта айтарлықтай табыстарға қол жеткізді;
- Орта Азия хандарымен, Еділ бойындағы елдермен, Батыс Сібір хандығымен, Ресеймен сауда-саттық және дипломатиялық байланыстар жасалды;
- Моғол хандығының Жетісуға жүргізген билігі барған сайын әлсірей берді;
- XVІ ғ. басында сыртқы саясатының басты бағыты Сырдария бойындағы қалаларды қаратып алу жолындағы күрес болды;
- Қазақтар өз алдына тәуелсіз, дербес мемлекет есебінде Орта Азия мен Шығыс Еуропаға белгілі болды.
V. Қорытынды бөлімі:
а) берілген жауаптары мен орындаған жұмыстарын бағалау;
ә) үй/т-сы – 38 §-ты оқу, 162 бет. сұрақтарға ауызша жауап берңіздер, 162 бет. кестені толтырыныздар;
- 39 § - пен танысу.

Автор: Болгамбаев Юрий Идрисович

Алматы облысы Кербұлақ ауданы Қоғалы ауылы Панфилов атындағы орта мектебі

18
Декабрь
0
2287
загрузка...
Loading...

Пікірлер: 0

Тек тіркелген қолданушылар ғана пікір қалдыра алады.