Әдебиеттен ашық сабақтар

Басты бет » Әдістемелік » Ашық сабақтар жинағы » Әдебиеттен ашық сабақтар

Ыбырай-қазақ балалар әдебиетінің атасы, 9-сынып, қазақ әдебиеті
[ Сайттан жүктеу (153.0Kb) ] 01.11.2015, 17:57

Материалдың жеке номері 1973

Ыбырай-қазақ балалар әдебиетінің атасы, 9-сынып, қазақ әдебиеті

загрузка...
Сыныбы: 9 Күні: пәні: қазақ әдебиеті
Тақырыбы
Ыбырай – қазақ балалар әдебиетінің атасы.
Мақсаты
Ыбырайдың балаларды оқу – білімге шақырған өлеңі қандай?
Күтілетін нәтиже А. Ыбырайдың хрестоматияға енген шығармалары туралы біледі

В. Ыбырай шығармаларын оқу арқылы тәлім алады

С. Ыбырай әңгімері мен өлеңдерінің негізгі идеясын ашып, қорытынды жасайды.

Дереккөздер, құрал-жабдықтар Қазақ әдебиеті оқулығы, 9 – сынып С.Ч.Тұрсынғалиева, Г.Р.Бәкенова - «Арман ПВ» 2013 жылы

Сабақтың барысы Уақыты Мұғалім әрекеті Оқушы әрекеті
Кіріспе

Оқушылармен амандасу. Оқушылардың құрал-жабдығын тексеру

Топқа бөлу. Ұқсас конфеттер арқылы топқа бөлу.

Үй тапсырмасын тексеру.
«Жылдар сөйлейді» әдісі
1841. 1850. 1857. 1859. 1860. 1864. 1876. 1879. 1887. 1889
Жылдар бойынша Ы. Алтынсариннің өміріне шолу жасау.

Бағалау критерийі
кр б Дискриптор

А
0 Оқушы берілген жылдардың бірін де сөйлете алмады

1 Оқушы берілген жылдардың төртеуін ғана сөйлете алды

В
1 Оқушы берілген жылдардың бесеуін ғана сөйлете алды

2 Оқушы берілген жылдардың алтауын ғана сөйлете алды

С
3
Оқушы берілген жылдардың тоғызын ғана сөйлете алды

4 Оқушы берілген жылдардың барлығын сөйлете алды

Ұпайларды бағаға айналдыру шкаласы
Ұпай Баға
9 - 11 «5»
6 - 8 «4»
4 - 5 «3»
0 - 3 «2»

«Поэзия минуты»
«Өзен», «Өнер білім бар жұрттар», «Үміт еткен көзімнің нұры балам» өлеңдерін жатқа айту.

Бағалау критерийі
кр б Дискриптор

А
0 Оқушы өлеңді жатқа айта алмады

В
5 Оқушы өлеңді жаттап келгенімен, мәнерлеп оқи алмады

С
10
Оқушы берілген жылдардың тоғызын ғана сөйлете алды

Ұпайларды бағаға айналдыру шкаласы
Ұпай Баға
15 «5»
5 «4»
0 «3»

Оқушылар амандасып, оқу-құралдарын түгендейді.

Ұқсас конфеттер арқылы топқа бөлінеді

Оқушылар үй тапсырмасына жауап береді

Оқушылар бағалау критерийі арқылы бір-бірін бағалайды.

Тұсаукесер

Ы.Алтынсариннің «Кел, балалар, оқылық» өлеңінен мәнерлеп үзінді оқимын:
- Оқушылар, өлең не туралы және кімге арнап шығарған?
- Оқу, білім туралы
- Балаларға арнап шығарған
- Ыбырайдың балаларға арналған тағы қандай шығармаларын білесіңдер? Және осы шығармалары қандай жинаққа енген?
- «Қыпшақ Сейітқұл», «Бақша ағаштары», «Бұл кім?», «Өсиет өлеңдер» т.б...... «Қазақ хрестоматиясына» енген.
- Дұрыс айтасыңдар, сол себепті де Ыбырайды «Қазақ балалар әдебиетінің атасы» деп атайды екен. Ендеше, бүгінгі біздің сабағымыздың тақырыбы – Ыбырай - қазақ балалар әдебиетінің атасы.
Оқушылар төменгі сыныпта алған білімдеріне сүйене отырып, сұраққа жауап береді
Негізгі бөлім

Ы. Алтынсарин – балалар әдебиетінің атасы. Бүкіл өмірін қазақ балаларын оқытуға арнаған. Сол мақсатпен алғаш рет балаларға арнап мектеп ашып, оқулық жазған. Ағартушы оқулықты жазудағы мақсатын хрестоматияның алғы сөзінде: «Бұл кітапты құрастырғанда мен, біріншіден, осы біздің ана тілімізде тұңғыш рет шыққалы отырған жалғыз кітаптың орыс-қазақ мектептерінде тәрбиеленіп жүрген қазақ балаларына оқу кітабы бола алу жағын, сонымен қабат, жалпы халықтың оқуына жарайтын кітап бола алу жағын көздедім…» деп тұжырымдаған. Өйткені хрестоматияға Ыбырай өзінің педагогтық мақсатына лайықтай жазған тәрбиелік мәні жоғары көптеген шағын әңгімелерін, өлеңдері мен ауыз әдебиеті үлгілерін, сондай – ақ, орыс педагогтері мен айтулы орыс қаламгерлерінен аударған шығармаларды енгізген болатын.

«Рөлдік ойын» әдісі.

І топқа: «Әке мен бала» әңгімесін сахналау.
Жоғары – төмен дәрежелі сұрақтар:
1. Әңгіме кімдердің арасында өрбіген?
2. «Аз жұмысты қиынсынсаң, көп жұмысқа тап боласың; азға қанағат ете білмесең, көптен де құры боласың»,-деген жолдардың мәнін қалай түсінесің?
ІІ топқа:
«Таза бұлақ» әңгімесін сахналау.
Жоғары – төмен дәрежелі сұрақтар:
1. Неліктен әңгіме таза бұлақ деп аталған?
2. «Болсаң осы бұлақтай бол» жазуының мәні неде?

Смайликтер арқылы топтық өзара бағалау:


Интеллект карта.
І топтың тапсырмасы: Ыбырайдың әңгімелері
ІІ топ тапсырмасы: Ыбырайдың аудармалары
«Екі жұлдыз, бір ұсыныс» білдіру арқылы топтық өзара бағалау

«Талдау – табыс кілті». Жеке жұмыс.
Асты сызылған сөздерге морфологиялық талдау жасау.

«Халық мектептері үшін ең керектісі –оқытушы. Тамаша педагогика құралдары да, ең жақсы үкімет бұйрықтары да, инспектор бақылауы да оқытушыға тең келе алмайды». Ы.Алтынсарин.
Асты сызылған сөздерге морфологиялық талдау жасау.
«Қазақтарға-осы дарынды, ақыл-есі мол халыққа кешікпей рухани және қоғамдық даму жолына түсетін дұрыс бағыт беру қалай дегенмен де қажет болып отыр».
Ы.Алтынсарин

Бағалау критерийі
кр б Дискриптор

А
0 Оқушы берілген сөзге талдау жасай алмады

В 2

4 Оқушы берілген сөздің біреуін ғана талдады
Оқушы берілген сөздің екеуін ғана талдады

С
6
Оқушы берілген сөздің
барлығына да талдау жасады

Ұпайларды бағаға айналдыру шкаласы
Ұпай Баға
12 «5»
10 «4»
4 - 5 «3»



Оқушылар топқа берілген әңгімені оқып, сахналайды.

Мұғалім қойған жоғары – төмен дәрежелі сұрақтарға жауап береді

Әр топ бір – бірін смайликтер арқылы бағалайды (жарайсың, қабағын түйген смайлик, жымиған смайлик).
Әр топ берілген тапсырма бойынша интеллект карта сызады және «Екі жұлдыз, бір ұсыныс» арқылы бағалайды

Оқушылар берілген сөздерге морфологиялық, фонетикалық талдау жасайды.

Оқушылар бағалау критерийі арқылы бір-бірін бағалайды.

Қорытынды

«Бес минуттық эссе» әдісі.
«Ы. Алтынсарин шығармалары – балалар әдебиетінің бастау көзі» тақырыбына эссе жазу
Оқушылар 5 минуттың ішінде эссе жазып, сабақты қорытындылайды
Үйге тапсырма: Ыбырайдың кітаптан тыс балаларға арналған әңгімелерін мазмұндау. Оқушылар үй тапсырмасын мұқият тыңдап, күнделіктеріне жазып алады.

Бағалау критерийі

1841 – Ыбырайдың туған жылы. Қостанай обл. Затобол ауданында туды.
1850 – Орынборда ашылған қазақ-орыс мектебіне түседі.
1857- Мектепті үздік бітіріп шыққан жылы
1859- Орынбордағы шекаралық комиссияға тілмаш болып орналасқан жылы.
1860 – Орал сыртындағы қазақтарға арналып 4 сыныптық бастауыш мектеп
ашу туралы шыққанда (Тройцк, Торғай, Ырғыз, Қазалы) өзі сұранып,
Торғай мектебіне мұғалім болады. Торғай қаласында бірден мектеп
ашу мүмкін болмай, іс көпке созылады, жиналған балаларды өз үйінде
оқытқан жылы.
1864 – Мектептің қаңтар айында ашылған жылы
14 – Сол мектепке қабылданған бала саны.
1876 – Петербург, Қазан қалаларына барған жылы
1876 – Н.Н.Ильминскийге жазған хатында «Татар тілінде жазылған
кітаптардан құтылу үшін, қазақ тілінде оқуға арналған бастауыш
кітабымды кеше ғана бастадым,» – деп жазған жылы
1876 – «Қазақ хрестоматиясын» жазуға кіріскен жылы
1879 – Орынборда хрестоматияның басылған жылы
1889 – қайтыс болған жылы.

Ы. Алтынсарин – балалар әдебиетінің атасы. Бүкіл өмірін қазақ балаларын оқытуға арнаған. Сол мақсатпен алғаш рет балаларға арнап мектеп ашып, оқулық жазған. Ағартушы оқулықты жазудағы мақсатын хрестоматияның алғы сөзінде: «Бұл кітапты құрастырғанда мен, біріншіден, осы біздің ана тілімізде тұңғыш рет шыққалы отырған жалғыз кітаптың орыс-қазақ мектептерінде тәрбиеленіп жүрген қазақ балаларына оқу кітабы бола алу жағын, сонымен қабат, жалпы халықтың оқуына жарайтын кітап бола алу жағын көздедім…» деп тұжырымдаған. Өйткені хрестоматияға Ыбырай өзінің педагогтық мақсатына лайықтай жазған тәрбиелік мәні жоғары көптеген шағын әңгімелерін, өлеңдері мен ауыз әдебиеті үлгілерін, сондай – ақ, орыс педагогтері мен айтулы орыс қаламгерлерінен аударған шығармаларды енгізген болатын. Бұл шығармалардың тақырыптық – идеялық мазмұнынан біз Ыбырайды ұстаз-тәрбиеші ретінде алдына мақсат етіп қойған адамгершілік мәселелерін көреміз.
«Қазақ хрестоматиясына» енген шығармалары.
Ыбырай лирикасы: табиғат бейнесін суреттеген «Өзен», «Жаз» өлеңдері,жастарды ізгілікке, қайырымдылыққа,ата-ананы,досты сыйлауға шақыратын «Бұл кім?», «Әй,достарым!», «Әй,жігіттер!», «Ананың сүюі» өлеңдері бар. Әлеуметтік теңсіздік:«Залым төреге», «Азған елдің хандары», «Азған елдің билері».
Шағын әңгімелері.
Адамгершілік тәрбиесіне арнаған «Әке мен бала», «Асыл шөп», «Бақша ағаштары», «Алтын шекілдеуік», «Қарға мен құрт», «Сауысқан мен қарға», «Әдеп», «Тәкаппарлық», «Байұлы» т.б.
Ыбырайдың жастарды,ізгілікке, бауырмалдыққа, мейірімділікке, достық, жылы жүректілік қасиеттерге баулитын «Бір уыс мақта», «Аурудан аяған күштірек», «Мейірімді бала», «Полкан деген ит», «Таза бұлақ», «Әділдік» т.б. әңгімелері бар. Жастарды еңбекті сүюге,оқуға, өнерге ұмтылуға жігерлі,төзімді болуға үндеген «Өрмекші,құмырсқа, қарлығаш», «Жан-жануарлар айтысы», «Бай баласы мен жарлы баласы», «Қыпшақ Сейітқұл», «Мұңсыз адам» т.б. әңгімелері. Өнер мен білімді үлгі еткен «Лұқпан әкім», «Зеректік», «Силинші ханым», «Білгеннің пайдасы», «Талаптың пайдасы», «Атымтай жомарт» әңгімелері.
Орыс жазушыларынан аудармалары:
И.Б.Паульсонның «Книга для чтения и практических упражнений в русском языке», К.Д.Ушинский «Родное слово», Л.Н. Толстой, Крылов.

Сабақтың тақырыбы: «Ыбырай Алтынсарин – балалар әдебиетінің атасы»
Мақсаты:
1. Оқушылардың Ыбырай өмірі мен шығармашылығын қалай меңгергендігін пысықтау; әңгімелерінің тақырыбын ашу.
2. Оқушылардың шығармашылық қабілетін дамыту, ойын ашық айта білуге және өз пікірін қорғай білуге баулу.
3. Оқушыларды адалдыққа, еңбексүйгіштікке, жақсы жолдас бола білуге тәрбиелеу.
Түрі: Жаңа сабақ
Әдіс-тәсілдер: «Сын тұрғысынан ойлау» технологиясы
Көрнекілігі: интерактивті тақта.окулық,хрестоматия
Пәнаралық байланыс: тарих,қазақ тілі.
Күтілетін нәтиже: «Қазақ хрестоматиясына» енген әңгімелермен таныс бола отырып, өзіндік ой қорытып, ненің жақсы,ненің жаман екенін айыра алады. Тіршіліктің тұтқасы еңбек,білім,өнер екенін түсінеді.
Сабақтың барысы:
І. Қызығушылықты ояту
Оқушылардың сабаққа қатысын тексеру,дайындығын бақылау
Сабақтың мақсатын айту.
– ХІХ ғасырдың 2-жартысы мен ХХ ғасырдың басында өмір сүрген әдебиет өкілі
Ы. Алтынсариннің шығармалары бойынша алған білімдеріңді сарапқа салу мақсатында өткізіліп отырған бүгінгі ашық сабағымызда әңгімелерін талдау барысында өз ойларыңды ашық айта біліңдер, қойылған сұрақтарға толып жауап беру талап етіледі.
Үй жұмысын тексеру
«Деректер сөйлейді» тапсырмасы.(Рет-ретімен тұрған сандар арқылы Ыбырайдың өмірбаяны мен шығармашылығын айтып беріңдер)
1841 – Ыбырайдың туған жылы. Қостанай обл. Затобол ауданында туды.
1850 – Орынборда ашылған қазақ-орыс мектебіне түседі.
1857- Мектепті үздік бітіріп шыққан жылы
1859- Орынбордағы шекаралық комиссияға тілмаш болып орналасқан жылы.
1860 – Орал сыртындағы қазақтарға арналып 4 сыныптық бастауыш мектеп
ашу туралы шыққанда (Тройцк, Торғай, Ырғыз, Қазалы) өзі сұранып,
Торғай мектебіне мұғалім болады. Торғай қаласында бірден мектеп
ашу мүмкін болмай, іс көпке созылады, жиналған балаларды өз үйінде
оқытқан жылы.
1864 – Мектептің қаңтар айында ашылған жылы
14 – Сол мектепке қабылданған бала саны.
1876 – Петербург, Қазан қалаларына барған жылы
1876 – Н.Н.Ильминскийге жазған хатында «Татар тілінде жазылған
кітаптардан құтылу үшін, қазақ тілінде оқуға арналған бастауыш
кітабымды кеше ғана бастадым,» – деп жазған жылы
1876 – «Қазақ хрестоматиясын» жазуға кіріскен жылы
1879 – Орынборда хрестоматияның басылған жылы
1889 – қайтыс болған жылы.
ІІ. Мағынаны тану
Ы. Алтынсарин – балалар әдебиетінің атасы. Бүкіл өмірін қазақ балаларын оқытуға арнаған. Сол мақсатпен алғаш рет балаларға арнап мектеп ашып, оқулық жазған. Ағартушы оқулықты жазудағы мақсатын хрестоматияның алғы сөзінде: «Бұл кітапты құрастырғанда мен, біріншіден, осы біздің ана тілімізде тұңғыш рет шыққалы отырған жалғыз кітаптың орыс-қазақ мектептерінде тәрбиеленіп жүрген қазақ балаларына оқу кітабы бола алу жағын, сонымен қабат, жалпы халықтың оқуына жарайтын кітап бола алу жағын көздедім…» деп тұжырымдаған. Өйткені хрестоматияға Ыбырай өзінің педагогтық мақсатына лайықтай жазған тәрбиелік мәні жоғары көптеген шағын әңгімелерін, өлеңдері мен ауыз әдебиеті үлгілерін, сондай – ақ, орыс педагогтері мен айтулы орыс қаламгерлерінен аударған шығармаларды енгізген болатын. Бұл шығармалардың тақырыптық – идеялық мазмұнынан біз Ыбырайды ұстаз-тәрбиеші ретінде алдына мақсат етіп қойған адамгершілік мәселелерін көреміз.
«Қазақ хрестоматиясына» енген шығармалары.
Ыбырай лирикасы: табиғат бейнесін суреттеген «Өзен», «Жаз» өлеңдері,жастарды ізгілікке, қайырымдылыққа,ата-ананы,досты сыйлауға шақыратын «Бұл кім?», «Әй,достарым!», «Әй,жігіттер!», «Ананың сүюі» өлеңдері бар. Әлеуметтік теңсіздік:«Залым төреге», «Азған елдің хандары», «Азған елдің билері».
Шағын әңгімелері.
Адамгершілік тәрбиесіне арнаған «Әке мен бала», «Асыл шөп», «Бақша ағаштары», «Алтын шекілдеуік», «Қарға мен құрт», «Сауысқан мен қарға», «Әдеп», «Тәкаппарлық», «Байұлы» т.б.
Ыбырайдың жастарды,ізгілікке, бауырмалдыққа, мейірімділікке, достық, жылы жүректілік қасиеттерге баулитын «Бір уыс мақта», «Аурудан аяған күштірек», «Мейірімді бала», «Полкан деген ит», «Таза бұлақ», «Әділдік» т.б. әңгімелері бар. Жастарды еңбекті сүюге,оқуға, өнерге ұмтылуға жігерлі,төзімді болуға үндеген «Өрмекші,құмырсқа, қарлығаш», «Жан-жануарлар айтысы», «Бай баласы мен жарлы баласы», «Қыпшақ Сейітқұл», «Мұңсыз адам» т.б. әңгімелері. Өнер мен білімді үлгі еткен «Лұқпан әкім», «Зеректік», «Силинші ханым», «Білгеннің пайдасы», «Талаптың пайдасы», «Атымтай жомарт» әңгімелері.
Орыс жазушыларынан аудармалары:
И.Б.Паульсонның «Книга для чтения и практических упражнений в русском языке», К.Д.Ушинский «Родное слово», Л.Н. Толстой, Крылов.
1. Топтастыру стратегиясы.
Ақын ағартушы педагог


Ы.Алтынсарин оқулық авторы
Жазушы

Ғұлама шағын әңгіме шебері
2. «Топтық тергеу немесе зерттеу» стратегиясы. (кубизм)
«Бай баласы мен жарлы баласы» әңгімесі бойынша.
1. Мазмұндау,баяндаушылар
2. Зерттеушілер
3. Сұрақ құрастырушылар
4. Афоризмдер табу
5. Сурет салу
6. Дәнекерлеушілер (Қазіргі заманмен байланыстыру)

3. «Қарама-қарсы элементтер» стратегиясы
«Әке мен бала», «Жаман жолдас» әңгімелері бойынша талдау жұмыстары.

1 топ 2 топ
Әке Бала Жақсы Жаман
Үлкен кісі
Тағаны алады
Ақылды адам
Шие сатып алды
Еңбектенді Жас бала
Алғысы келмейді
Ақылсыз бала
Сатып алмады
Еңбектенген жоқ Ауру жігіт
Жерге құлады
Жерден тұрды
Жауап берді Сау бала
Ағашқа шықты
Ағаштан түсті
Сұрады

4. «Жақсымен жолдас болсаң жетерсің мұратқа, жаманмен жолдас болсаң қаларсың ұятқа»
-Қандай жолдаспен дос болу керек? Пікірталастыру
І. Топ. Фонетикалық талдау.
Жақсымен, жаманмен
ІІ топ. Морфологиялық талдау
Мұратқа,қаларсың
ІІІ топ. Лексикалық талдау
Біреуге ор қазба,өзің түсерсің
5. Ы.Алтынсаринге қатысты сөздерді талдау.
1. «Ыбырай Алтынсарин –қазақ арасынан шыққан тұңғыш кемеңгер адам еді, ол өзінің қараңғы, көшпелі халқының ішіне еуропалық мәдениеттің жарық сәулесін таратты» «Оренбурский листок» газетінен
2. «Қазақ халқы қарапайым, өнері жоқ халық, бірақ біз қарапайымдылықтың өзінен де көп жақсылық табамыз»
Ы.Алтынсарин.
3. «Халық мектептері үшін ең керектісі –оқытушы. Тамаша педагогика құралдары да, ең жақсы үкімет бұйрықтары да, инспектор бақылауы да оқытушыға тең келе алмайды» Ы.Алтынсарин.
4. Қазақтарға-осы дарынды, ақыл-есі мол халыққа кешікпей рухани және қоғамдық даму жолына түсетін дұрыс бағыт беру қалай дегенмен де қажет болып отыр»
Ы.Алтынсариннің (губернаторға жолдаған баяндамасынан)
ІІІ. Ой толғаныс «Бес жолды өлең»тұжырымдамасы
1.Ыбырай-педагог
2. Білімді, оқымысты
3. Оқытады, үйретеді,жазғызады.
4.Ыбырай- балалар әдебиетінің атасы
5. Ыбырай- ұстаз
Бағалау
Оқушыларды сабаққа қатысына қарай бағалау
Үйге тапсырма:
«Ы. Алтынсарин шығармалары – балалар әдебиетінің бастау көзі» тақырыбына эссе жазу. Шағын тест құрап келу



Әке мен бала
Бір адам он жасар баласын ертіп, егіннен жаяу келе жатса, жолда қалған аттың ескі тағасын көріп, баласына:
- Анау тағаны, балам, ала жүр, - деді.
Бала әкесіне:
- Сынып қалған ескі тағаны алып не қылайын, - деді.
Әкесі үндемеді, тағаны өзі алды да, жүре берді.
Қаланың шетінде темірші ұсталар бар екен, соған жеткен соң әкесі қайырылып, манағы тағаны соларға үш тиынға сатты. Одан біраз жер өткен соң, шие сатып отырғандардан сол үш тиынға бірталай шие сатып алды. Сонымен шиені орамалына түйіп, шетінен өзі бір - бірлеп алып жеп баласына қарамай, аяңдап жүре берді. Біраз жер өткен соң әкесінің қолынан бір шие жерге түседі. Артында келе жатқан бала да тым - ақ қызығып келеді екен, жерге түскен шиені жалма - жан жерден алып, аузына салды. Біраздан соң және бір шие, онан біраз өткен соң бір шие, сонымен әр жерде әкесінің қолынан түскен шиені оншақты рет иіліп жерден алып жеді. Ең соңында әкесі тоқтап, баласына шиені орамалымен беріп тұрып:
- Көрдің бе, мана тағаны жамансынып, жерден бір ғана иіліп көтеріп алуға еріндің, енді сол тағаға алған шиенің жерге түскенін аламын деп бір еңкеюдің орнына он еңкейдің. Мұнан былай есіңде болсын, аз жұмысты қиынсынсаң - көп жұмысқа тап боласың, азға қанағат ете білмесең - көптен де құр қаласың, деді.

Үш жолаушы бір
бұлақтың басында бір-біріне
кез болыпты. Бұлақ бір тастақ жерден шыққан, айналасы қалың біткен ағаш жапырақтары бұлақтың үстіне
төгіліп, суы мұздай, салқын, шыныдай жылтылдап тұрған сонша
әдемі, таза бұлақ екен. Су шыққан жеріне бір қазандай тасты біреу ойып қорғаныш
кылып, тастың суағар жеріне жазу
жазыпты:
- Әй,
жолаушы, болсаң осы бұлақтай бол,- деп. Манағы үш жолаушы бұлақтан ішіп қанған соң жазуды оқып, біреуі саудагер екен,
ол айтты:
- Бұл
жазылған ақыл сөз екен, бұлақ
күн-түн тынбай ағып, алыс жерлерге барады,
бара-бара кеңейіп, үлкейеді, бұған бөтен бұлақтар құйып, сөйте бара үлкен өзен болып кетеді. Мұнан мұрат сол: сен де, адам,
тынбай қызмет қыл, ешуақытта
жалқауланып тоқтап қалма, сөйтсең, ақырында,
сен де зорайып мұратыңа
жетесің дегені ме деп білемін,-деді.
Екінші жолаушы мүсәпір молда
екен, басын шайқап:
- Жоқ мен олай ойламаймын, бұл жазудың мағнасы сіздің
ойлағаннан гөрі жоғарырақ соқса керек, бұл бұлақ: кім-кімге болса да даяр, ыстықтағанды
салқындатып, жанын рақаттандырады, сусағанның сусынын қандырады, оның үшін ешкімнен ақы дәметпейді; бұлай болса адамға да
әбірет сол: біреуге жақсылық етсең, ол жақсылығыңды ешкімге міндет етпе дегені болса керек,- деді.
Үшінші жолаушы көркем келген бір
әдемі жігіт екен, бұл үндемей тұрды. Жолдастары: «Сен не ойлайсын?» -деп сұрады.
Жігіт айтты:
- Менің
ойыма бөтен бір нәрсе келеді:
бұл бұлақтың суы
бір орында тынып тұрып,
шөп-шалам түсіп, лай-қоқым болса,
бұған адам мен айуан мұнша ынтық болмас еді; бұлақ күні-түні тынбай ағып тазаланып тұрғаны үшін ынтық болады.
Олай болса, жазудың мағнасы: көңіліңді, бойыңды осы бұлақтай таза сақта, нешік бұлаққа қарасақ күн
түссе күннің, шөп түссе шөптің
сәулесін көреміз, көңілің сол реуішті сыртқа ашық көрініп тұрсын
дегені ме деймін,- деді.
loading...

Автор: Кисымова Актолкын Галымжановна

Бөлім: Әдебиеттен ашық сабақтар | Қосты: aktolkin_1988
Көрсетілім: 2030 | Жүктеулер: 609 | Рейтинг: 0.0/0
Барлық пікірлер: 0
Пікірді тек тіркелген қолданушылар ғана қалдыра алады
[ Тіркелу | Кіру ]
Іздеу
Сертификат алу
Бөлімдер
Авторлық бағдарлама
Коучинг жоспарлары
Мектеп әкімшілігі
Мектептен тыс мекемелер
Сыныптан тыс жұмыс
Оқушымен жұмыс
Тәрбие сағаты
Ата-аналармен жұмыс
Қосымша жинақтар
Балабақшадағы ашық сабақтар
Бастауыш сыныпқа арналған ашық сабақтар
Қазақ тілінен ашық сабақтар
Әдебиеттен ашық сабақтар
Открытие уроки по русскому языку
Уроки литературы
Ағылшын тілінен ашық сабақтар
Биологиядан ашық сабақтар
Химиядан ашық сабақтар
Физикадан ашық сабақтар
Математикадан ашық сабақтар
Информатикадан ашық сабақтар
Тарихтан ашық сабақтар
Географиядан ашық сабақтар
Адам және қоғам пәнінен ашық сабақтар
Психологиядан ашық сабақтар
АӘД пәнінен ашық сабақтар
Өзін-өзі тану пәнінен ашық сабақтар
Құқықтан ашық сабақтар
Экономикадан ашық сабақтар
Музыкадан ашық сабақтар
Технологиядан ашық сабақтар
Дене шынықтыру пәнінен ашық сабақтар
Сызу сурет пәндерінен ашық сабақтар
Сайтқа кіру
Логин:
Пароль:
Сұрақ
Сізге сайттың жаңа дизайны ұнады ма?
Барлық жауаптар: 5904
Бізге қосыл
Жаңалықтар
Санақ

Онлайн: 98
Қонақтар: 97
Тіркелгендер: 1
sayorochka77